#: locale=hu ## Hotspot ### Text HotspotPanoramaOverlayTextImage_E5A4B106_E86E_C73D_41EC_0BFC0080BF1F.text = A Borek erőd kapuja előtt állsz, amely a város irányából az erődrendszer védett része felől nyílik. Ennek ellenére erről az oldalról is erős bejárat és sáncendszer védi az építményt. Baloldalt már védelmi árokrendszer kezdetét látod. \ Lépj be, a masszív lövedékálló vaskapu nyitva van áll előtted! HotspotPanoramaOverlayTextImage_FDD35E66_E89E_BDFA_41D6_6A618F875866.text = A Borek főerőd eredeti páncélkupoláit 1917 után megsemmisítették. A fedett színben látható kupolaelemeket az 1990-es években találták meg a IV. számú Optyń-erődben. Itt az Optyń-erőd két megfigyelőtornyának, valamint acél- és gránitalapzatának elemei láthatók. \ Figyeld meg a kupola páncélzatának vastagságát! Az ostrom során az orosz tüzérség az erődrendszerbe beépített páncélkupolák egyikét sem tudta átütni. HotspotPanoramaOverlayTextImage_E73FFECF_E872_5ACA_41E2_ECB15FFAD4C8.text = A XV. Borek főerőddel zárul a Przemyślt körülölelő főerődök sora, ha a térképen az óramutató járásával megegyezően haladunk. Az 1897–1900 között épült Borek a korszak egyik legkorszerűbb erődje volt, és újszerű kialakításával az erődrendszer keleti részének tagjaként. \ Az erőd korszerű tüzérséget kapott, két páncéltoronyban egy-egy 1894M 8 cm-es ágyú, két egymás mellett álló 1894M 8 cm-es legkisebb lőrésű traditor ágyú állt, amelyek a Hurko erőd felé eső köztes teret pásztázta. Az erődben egy megfigyelő páncélkupolát is beépítettek A Borek erőd mellett egy 1861M 15 cm-es ágyús, vagy 1880M 15 cm-es mozsárüteg tüzelőállásait helyezték el. \ Az erőd félszázadnyi gyalogos (120-140 fő) és a vártüzérség állománya szállta meg harchelyzetben. Az Orosz Birodalom által leginkább veszélyeztetett keleti irányban épült erőd a Siedliska-csoport tagjaihoz hasonlóan 1914 októberében a leghevesebben támadott erődök közé tartozott. \ \ HotspotPanoramaOverlayTextImage_E73CBECF_E872_5ACA_41DD_AB50D07C961C.text = A fort główny XV Borek zamyka ciąg fortów głównych otaczających Przemyśl, jeśli poruszamy się po mapie zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Zbudowany w latach 1897–1900 Borek należał do najnowocześniejszych fortów swojej epoki, a dzięki nowatorskiej konstrukcji stanowił ważny element wschodniej części systemu fortecznego. \ Fort wyposażono w nowoczesną artylerię. W dwóch wieżach pancernych znajdowały się po jednej armacie 8 cm wz. 1894, a w dwóch sąsiadujących ze sobą stanowiskach tradytorowych umieszczono dwie armaty tradytorowe 8 cm wz. 1894 o minimalnych strzelnicach, które prowadziły ogień w przestrzeń międzypola w kierunku fortu Hurko. W forcie zainstalowano również pancerną kopułę obserwacyjną. Obok fortu Borek rozmieszczono stanowiska ogniowe baterii uzbrojonej w armaty 15 cm wz. 1861 lub moździerze 15 cm wz. 1880. \ W warunkach bojowych załogę fortu stanowiło około pół kompanii piechoty (120–140 żołnierzy) oraz personel artylerii fortecznej. Fort, wzniesiony na najbardziej zagrożonym przez Imperium Rosyjskie kierunku wschodnim, podobnie jak forty grupy Siedliska, należał w październiku 1914 roku do najsilniej atakowanych obiektów Twierdzy Przemyśl. \ \ HotspotPanoramaOverlayTextImage_F8FD2726_E872_4B7A_41DF_FF10D87FFDA5.text = A kapun áthaladva a legénység laktanyaépületét látod, az acéllemezből készült főbejáratával. A bejárat és minden ablak mögött zárható acéllemez is úgy készült, hogy ellent tudjon állni a gyalogsági lövedékeknek. \ A bejárat mellett az erődrendszerben 1914–1915-ben harcoló magyar királyi 5. honvéd gyalogezred emlékére állított gránittáblát látod. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FD1FC506_E8B2_CF3A_41D4_13B17F7FDB30.text = A laktanyaépület egyik emeleti elhelyezési helyiségében jársz. Láthatod, hogy az ablakok védelme mennyire erős és a védők számára lőrésekkel ellátott. Az erőd védelmi rendszerénél minden támadási formára gondoltak, így arra is, hogy az ellenség megkerülve az építményt betör az erődudvarra és közeli puskaharcra kerül a sor. A páncélablakok és a lőrések ezért készültek. Az ostrom során ilyen betörésre az egész erődrendszerben mindössze egy erődnél került sor. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FC67DA46_E892_453A_41C7_45430565DBC5.text = A megfigyelőhelyet és a laktanya földalatti bejáratát összekötő folyosóhoz értél. Balra a tüzérség megfigyelő acélkupolájához vezető bejáratot, jobbra a földalatti kapu laktanyába vezető bejáratot találod. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FDD1AF0E_E893_BB4A_41D5_B311C0DAD639.text = Az 1894M 8 cm-es páncélkupolás, 4000 méter maximális lőtávolságú ágyúk egykori helyén állsz. A páncélkupolákat és a lövegeket még korábban kibontották, de jól látható a két löveg tartószerkezetének felépítménye, amelyre a gránit alapzat és azt követően a páncélkupola épült. \ Ezeknek a forgatható lövegtornyoknak nagy szerepük volt 1914 őszén a Borek elleni rohamok elhárításában. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FCDD3C86_E89E_5D3D_41E8_EE78CFDE9A27.text = Az egykori támadási irány felől fallal és földtöltéssel védett két lövegállást látsz. Ide építették be a két, egymás mellett álló 1894 M 8 cm-es, legkisebb lőrésű traditorágyút, amelyek tüzükkel a Hurko erőd előterét és a támadásra alkalmas köztes terepet pásztázták. \ A két tüzelőállás mellett a tüzérségi tűz vezetését szolgáló megfigyelőállás másolatát látod. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FC486852_E895_C5DA_41EC_2C99B66C0F06.text = Dotarłeś do korytarza łączącego stanowisko obserwacyjne z podziemnym wejściem do koszar. Po lewej znajduje się wejście prowadzące do stalowej kopuły obserwacyjnej artylerii, po prawej – wejście prowadzące przez podziemną bramę do koszar. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FE48A181_E8B2_4736_41E7_3AF27E23336B.text = HU - A laktanyaépület padlózat nélküli belső terét látod. A tervezett helyreállítás után ez a szárny is az előzőhöz hasonlóan nyerheti vissza eredeti szerkezetét. \ \ PL - Widzisz pozbawione stropów wnętrze budynku koszarowego. Po planowanej restauracji również to skrzydło będzie mogło odzyskać swoją pierwotną strukturę, podobnie jak skrzydło poprzednie. HotspotPanoramaOverlayTextImage_E742B560_E87E_4FF6_41B2_7463F52E844C.text = HU - Az őrség acéllemezekből és betonból készült őrhelyéből látod a lőrésen keresztül azt a képet, amelyet egykor az itt szolgáló katonák is láthattak. \ \ PL - Ze stanowiska wartowniczego wykonanego ze stalowych płyt i betonu, patrząc przez strzelnicę, widzisz ten sam obraz, który niegdyś oglądali pełniący tu służbę żołnierze. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FCE8FC6B_E8B2_7DCA_41CD_C3679FE04E8C.text = HU - Megkerülted az erőd laktanyaépületét. Balra az erőd sáncát látod, amelyet úgy alakítottak ki, hogy a felhajtórézsűn lövegeket lehessen feltolni a ma is jól kivehető tüzelőállásokba. Bár a terület egy részét mára visszahódította a természet, az egy-egy löveg számára kialakított állások még mindig felismerhetők. \ Az itt elhelyezett, ütegnyi erő az erőd saját, valamint a szomszédos I. Salis-Soglio és I/1. Łysiczka erődök védelmét szolgálta. \ \ PL - Obszedłeś budynek koszarowy fortu. Po lewej widzisz wał forteczny, ukształtowany tak, aby po rampie można było wtaczać działa na do dziś dobrze widoczne stanowiska ogniowe. Choć część terenu została już ponownie opanowana przez roślinność, stanowiska przygotowane dla pojedynczych dział są nadal czytelne. \ Rozmieszczona tutaj bateria wspierała obronę samego fortu, a także sąsiednich fortów I Salis-Soglio i I/1 Łysiczka. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FC4C97DD_E8AE_4ACE_41EC_ED79DEF14309.text = Lépj be a laktanya rejtett bejáratán, haladj végig a folyosón a lépcsőig, majd menj fel a laktanya emeletére. Már a lépcsőházban is jól látható, hogy miden laktanyaablak erős páncéllemezzel védhető. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FCE6B38F_E89D_CB4A_41E4_2E21C3CD2E24.text = Oryginalne kopuły pancerne fortu głównego Borek zostały zniszczone po 1917 roku. Elementy kopuł widoczne pod zadaszeniem odnaleziono w latach 90. XX wieku w forcie IV Optyń. Prezentowane są tu elementy dwóch wież obserwacyjnych fortu Optyń oraz ich stalowych i granitowych podstaw. \ Zwróć uwagę na grubość pancerza kopuły! Podczas oblężenia rosyjska artyleria nie zdołała przebić żadnej z kopuł pancernych zainstalowanych w systemie twierdzy. HotspotPanoramaOverlayTextImage_E7949BE6_E873_DAFA_41E0_45D3A106251D.text = Po przejściu przez bramę widzisz budynek koszarowy załogi z głównym wejściem wykonanym ze stalowej płyty. Zarówno wejście, jak i każde okno można było zamknąć stalową płytą, zaprojektowaną tak, aby wytrzymała ostrzał z broni piechoty. \ Obok wejścia widzisz granitową tablicę upamiętniającą żołnierzy węgierskiego królewskiego 5. pułku piechoty honwedów, walczącego w systemie twierdzy w latach 1914–1915. \ \ HotspotPanoramaOverlayTextImage_E77BDB07_E873_DB3B_41C3_A9CB7EC4EF95.text = Stoisz przed bramą fortu Borek, otwierającą się od strony miasta, a więc od chronionej części systemu fortecznego. Mimo to również od tej strony obiekt zabezpieczały silne umocnienia wejścia i wałów. Po lewej stronie widzisz już początek systemu fos obronnych. \ Wejdź do środka – masywna, odporna na ostrzał żelazna brama stoi przed tobą otworem! HotspotPanoramaOverlayTextImage_FCE99668_E892_4DF6_41D8_A24073DFD69D.text = Stoisz w miejscu, w którym znajdowały się armaty 8 cm M.94 w wieżach pancernych, o maksymalnym zasięgu 4000 metrów. Wieże pancerne i działa zostały wcześniej zdemontowane, jednak nadal dobrze widoczna jest konstrukcja nośna obu stanowisk, na której osadzano granitową podstawę, a następnie wieżę pancerną. \ Te obrotowe wieże artyleryjskie odegrały istotną rolę jesienią 1914 roku w odpieraniu szturmów na fort Borek. \ \ HotspotPanoramaOverlayTextImage_FDCA2242_E8AD_C535_4180_1DD83064E152.text = Wejdź przez ukryte wejście do koszar, przejdź korytarzem aż do schodów, a następnie wejdź na piętro budynku koszarowego. Już na klatce schodowej dobrze widać, że każde okno koszar można było zabezpieczyć masywną płytą pancerną. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FDC692A6_E89E_C57A_41E1_20BB8B5EF896.text = Widzisz dwa stanowiska artyleryjskie osłonięte od strony dawnego kierunku natarcia murem i nasypem ziemnym. Umieszczono tu dwie stojące obok siebie armaty tradytorowe 8 cm M.94 o minimalnej strzelnicy, które swoim ogniem pokrywały przedpole fortu Hurko oraz teren międzypola dogodny do przeprowadzenia natarcia. \ Obok dwóch stanowisk ogniowych widzisz rekonstrukcję stanowiska obserwacyjnego służącego do kierowania ogniem artylerii. HotspotPanoramaOverlayTextImage_FD894A16_E8AD_C55D_41CF_9ECBFBDC98B0.text = Znajdujesz się w jednym z pomieszczeń zakwaterowania na piętrze budynku koszarowego. Możesz zobaczyć, jak silnie zabezpieczono okna i wyposażono je w strzelnice dla obrońców. W systemie obronnym fortu przewidziano różne formy ataku, również możliwość obejścia umocnień przez przeciwnika, wtargnięcia na dziedziniec fortu i podjęcia walki strzeleckiej z bliskiej odległości. Temu właśnie służyły pancerne osłony okien i strzelnice. Podczas oblężenia do takiego wtargnięcia doszło w całym systemie twierdzy tylko w przypadku jednego fortu. ## Media ### Image imlevel_FBDC4AC4_E877_C53E_41E0_EB4DC7A2F817.url = media/panorama_6BE42B30_60FC_CF8D_41C2_05F319BFF66A_HS_u3eezf25_hu.webp imlevel_FDD4F2AF_E8B2_454A_41D2_76894B3AE0C7.url = media/panorama_6BE82C49_60FD_499F_41C7_CEB5B2D0F6F3_HS_9po713ou_hu.webp imlevel_FB444402_E8B2_4D3A_41CF_80CCC314945B.url = media/panorama_6BE82C49_60FD_499F_41C7_CEB5B2D0F6F3_HS_zjz46pmg_hu.webp imlevel_FBB05E0E_E877_DD4A_41E1_095A6B017210.url = media/panorama_6BE86B13_60FC_CFB3_41D0_3DB73AD698D0_HS_bv8phukn_hu.webp imlevel_FBCEEC61_E877_DDF6_41D4_10BA46165AEE.url = media/panorama_6BE86B13_60FC_CFB3_41D0_3DB73AD698D0_HS_caixogl2_hu.webp imlevel_FC84F881_E8B2_4536_41D8_BA57F4B7AA4A.url = media/panorama_6BE8DCE7_60FD_4A93_41D0_4C99C41A6CAB_HS_60jwjqso_hu.webp imlevel_FCB5B995_E8B2_475E_41DA_BDD8D72A8D34.url = media/panorama_6BE8DCE7_60FD_4A93_41D0_4C99C41A6CAB_HS_fuoyvaqb_hu.webp imlevel_FDA13104_E8B2_473E_41E5_AE7C5844D4F5.url = media/panorama_6BE8E402_60FC_B98D_4121_3F9E52EE6EB0_HS_3z5bpeh1_hu.webp imlevel_FDB9FF59_E8B2_BBD7_41D7_708956A8A026.url = media/panorama_6BE8E402_60FC_B98D_4121_3F9E52EE6EB0_HS_lm02yokk_hu.webp imlevel_FDEA05A5_E8B2_4F7E_41D7_02B96BFC7EE8.url = media/panorama_6BE8E49D_60FD_5AB7_41D0_468C4B3F3217_HS_asl3ww1o_hu.webp imlevel_168D3471_05DD_21E6_4186_6383CEE4B055.url = media/panorama_6BE8E49D_60FD_5AB7_41D0_468C4B3F3217_HS_h6zyj6vo_hu.webp imlevel_FCD3EB77_E8B2_5BDB_41DE_55996E45DD10.url = media/panorama_6BE9756D_60FD_5B97_4193_73ACAD6A4EE5_HS_2hqa2s27_hu.webp imlevel_FCA0AA71_E8B2_45D6_41E4_82AD21194D0E.url = media/panorama_6BE9756D_60FD_5B97_4193_73ACAD6A4EE5_HS_b6m791pn_hu.webp imlevel_FD693E53_E8B2_5DDA_41E1_4396E9772860.url = media/panorama_6BE98DA4_60FD_CA95_41AF_6129B5FC4CFD_HS_pqifrbc2_hu.webp imlevel_FCCC4C4E_E8B2_5DCD_41EA_89D16E1A11A3.url = media/panorama_6BE98DA4_60FD_CA95_41AF_6129B5FC4CFD_HS_xhibgpe5_hu.webp imlevel_FE9A3FED_E8B2_5ACE_41E1_AE7F5E82CD64.url = media/panorama_6BE9A5A6_60FD_DA95_41D7_21E81AE2427B_HS_gafwdugt_hu.webp imlevel_FE8F718B_E8B2_474A_41D4_BFD9659A4E94.url = media/panorama_6BE9D4B0_60FD_FA8D_41D1_3A5A42BDB9EF_HS_ywz5j3wz_hu.webp imlevel_FD7D2836_E877_C55A_41EA_66997A3DF847.url = media/panorama_6C7CEEB2_60FC_C68D_41D4_0E12D8985D5A_HS_262guq58_hu.webp imlevel_FA6F0962_E877_C7F5_41CB_07C682300864.url = media/panorama_6C7CEEB2_60FC_C68D_41D4_0E12D8985D5A_HS_5mvc2efg_hu.webp imlevel_16C6B047_05DD_212A_4196_3027604C6848.url = media/panorama_F80D962B_E875_CD4A_41C1_20DEE6B3DAA4_HS_295kdy6q_hu.webp imlevel_0B9A1C5F_05DD_61DA_4183_5DE46FFB5CC0.url = media/panorama_F80D962B_E875_CD4A_41C1_20DEE6B3DAA4_HS_rov8el0e_hu.webp ### Title panorama_6C7CEEB2_60FC_C68D_41D4_0E12D8985D5A.label = Gate panorama_6BE42B30_60FC_CF8D_41C2_05F319BFF66A.label = Gate_interior panorama_6BE842DF_60FC_FEB3_41BA_130525318C75.label = IMG_20260709_171718_00_046 panorama_6BE86B13_60FC_CFB3_41D0_3DB73AD698D0.label = IMG_20260709_171813_00_047 panorama_6BE8B38C_60FC_DE95_41D7_0DC4B1FF408B.label = IMG_20260709_172051_00_048 panorama_6BE8E402_60FC_B98D_4121_3F9E52EE6EB0.label = IMG_20260709_172445_00_050 panorama_6BE82C49_60FD_499F_41C7_CEB5B2D0F6F3.label = IMG_20260709_172533_00_051 panorama_6BE8E49D_60FD_5AB7_41D0_468C4B3F3217.label = IMG_20260709_172918_00_052 panorama_6BE8FCC0_60FD_4A8D_41B9_4727D58FDBB2.label = IMG_20260709_173327_00_053 panorama_6BE8DCE7_60FD_4A93_41D0_4C99C41A6CAB.label = IMG_20260709_173721_00_055 panorama_6BE9756D_60FD_5B97_4193_73ACAD6A4EE5.label = IMG_20260709_173751_00_056 panorama_6BE8AE26_60FD_4992_41D2_9755ACD5E241.label = IMG_20260709_173919_00_057 panorama_6BE98DA4_60FD_CA95_41AF_6129B5FC4CFD.label = IMG_20260709_174215_00_059 panorama_6BE9A5A6_60FD_DA95_41D7_21E81AE2427B.label = IMG_20260709_174341_00_060 panorama_6BE99CD1_60FD_CA8F_4191_18F7AF78D846.label = IMG_20260709_174738_00_061 panorama_6BE9D4B0_60FD_FA8D_41D1_3A5A42BDB9EF.label = IMG_20260709_175526_00_062 panorama_F80D962B_E875_CD4A_41C1_20DEE6B3DAA4.label = Intro ## Tour ### Description ### Title tour.name = Borek